منتخب اخبار

توجه به فضای مدرسه یک ضرورت اجتناب ناپذیر

توجه به فضای مدرسه یک ضرورت اجتناب ناپذیر

دکتر علیرضا قربانی

 

انسان موجودی پیچیده است که دارای انگیزش های مادی، روحی و معنوی گوناگون و متفاوت می باشد. انگیزش، نیرویی هدایت کننده، سازمان دهنده ادارک و رفتار هدفمند آدمی است. “مازلو” روان شناس انسان گرا، مدلی از نیازها و انگیزش های انسان را از نیازهای زیستی، امنیت، اجتماعی، خود و خودشکوفایی ارائه داده است. در معماری مدارس نیز توجه به خواسته ها و نیازهای کودکان الزامی است؛ زیرا توجه به نیازمندی ها از پارامترهای موثر تربیتی در امر آموزش و پرورش نوین به شمار می آیند. همان گونه که روان شناسان در بررسی مسائل آموزشی، همواره عوامل گوناگون چون خانواده، معلم، روش تدریس، کتب درسی، مدیریت آموزشی و غیره را به عنوان عوامل موثر در فرایند تحصیلی مورد تاکید قرار می دهند، معماری یا فضای فیزیکی مدرسه را نیز به عنوان عاملی زنده و پویا در کیفیت فعالیت های آموزشی و تربیتی دانش آموزان موثر می دانند.

در یک نگاه سیستمی، چگونگی معماری مدارس، اصول و عناصر تشکیل دهنده آن نظیر، تناسبات اجزا، مقیاس، نوع سازمان دهی فضا، رنگ، نور، صدا، فضای باز محوطه و … می توانند اثرات قابل توجهی بر دانش آموزان باقی بگذارند. مدرسه زیبا یادگیری را آسان کرده، نشاط و شادابی را برای کودکان و نوجوانان به ارمغان
می آورد و مدرسه نامناسب، تنگ، تاریک، خشک و بی روح،کسالت و افسردگی را برای دانش آموزان به همراه خواهد داشت و بر میزان یادگیری و حضور فعال و با نشاط آنان در مدرسه تاثیر منفی دارد.

گامپ محاسبه نمود که به طور متوسط هر فرد حدود 14 هزار ساعت از عمر خود را از دوره ابتدایی تا دیپلم در مدرسه می گذارند. بنابر این محیط تربیتی باید بیانگر زیبایی هایی باشد که انسان در میدان جاذبه آن قرار
می گیرد. واقعیت در آن است که فضای تربیتی (فیزیکی و غیر فیزیکی) فضایی با ملودی عاطفه است. عناصر تشکیل دهنده آن یعنی فضای ارتباطی، فضای باز، راهرو و غیره باید مجموعه ای باشند که انسان در آن احساس معنی، ارتباط و مفهوم کند. لازم به توجه است، برای معمار ایرانی، مدرسه فقط در اتاق درس خلاصه نمی شد. زیرا او به هیچ مخلوقی به تجرید نمی نگریست، بلکه مجموعه ای از عناصر کالبدی همگون و فضای پیرامون، تاروپود مدرسه ای برازنده بود، از جمله مدرسه چهار باغ اصفهان و آقا بزرگ کاشان. همه ما فضای مدرسه را درک نموده ایم حال با توجه به آن چه گفته شده یک سوال مهم مطرح است آیا فضای مدارس ما مناسب هستند؟ بی شک کلید توسعه کشور آموزش و پرورش است از همه عزیزان دغدغه دار پیشرفت کشور استدعا مساعدت و توجه بیشتر به این نهاد اصلی و سرنوشت ساز را دارم. همراهی فرمایید ما را در گروه تلگرامی دبستان اسلام آباد، وب سایت موسسه راه نوین زندگی یا تلفن همراه 09111790574. ارادتمند علیرضا قربانی

 

منبع: لطف عطا، آینار (1387) تاثیر عوامل محیطی بر یادگیری و رفتار در محیط های آموزشی(ابتدایی) در شهر ،فصلنامه مدیریت شهری، شماره 21: صص 90-73.

جوابی بنویسید